cover image

Wielka Brytania

państwo w Europie Zachodniej / Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland; oboczne nazwy krótkie Wielka Brytania i Zjednoczone Królestwo[uwaga 3]) – państwo wyspiarskie w Europie Zachodniej, w skład którego wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

Quick facts: Konstytucja, Język urzędowy, Stolica, Ustrój ...
Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
Flaga Wielkiej Brytanii Herb Wielkiej Brytanii
Dewiza: (fr.) Dieu et mon droit
(Bóg i moje prawo)
Hymn:
God Save the King[uwaga 1]

(Boże chroń króla)
Konstytucja

Konstytucja Wielkiej Brytanii

Język urzędowy

de jure brak,
de facto angielski[uwaga 2][1]

Stolica

Londyn

Ustrój polityczny

demokratyczny

Typ państwa

królewska monarchia parlamentarna (system gabinetowo-parlamentarny)

Głowa państwa

król Karol III

Następca tronu

książę Wilhelm

Szef rządu

premier Liz Truss

Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe


244 820 km²
1,3%

Liczba ludności (2021)
  całkowita 
  gęstość zaludnienia


67 081 000[2]
270 osób/km²

PKB (2019)
  całkowite 
  na osobę


2829 mld[3] USD
42 310[3] USD

PKB (PSN) (2019)
  całkowite 
  na osobę


3128 mld[3] dolarów międzynar.
46 782[3] dolarów międzynar.

Waluta

1 funt szterling = 100 pensów (£, GBP)

Utworzenie

Akt Unii z 1800
1 stycznia 1801

Religia dominująca

anglikanizm

Strefa czasowa

UTC 0 – zima
UTC+1 – lato

Kod ISO 3166

GB

Domena internetowa

.uk i .gb

Kod samochodowy

UK[4]

Kod samolotowy

G

Kod telefoniczny

+44

Mapa Wielkiej Brytanii
Close

Wielka Brytania posiada kilkanaście terytoriów zależnych, które nie są formalnie częścią państwa, ale są z nim konstytucjonalnie powiązane i administracyjnie podległe. Należą do nich dependencje Korony brytyjskiej (Guernsey, Jersey i Wyspa Man) oraz brytyjskie terytoria zamorskie: Akrotiri, Anguilla, Bermudy, Brytyjskie Terytorium Antarktyczne, Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Dhekelia, Kajmany, Falklandy, Georgia Południowa i Sandwich Południowy, Gibraltar, Montserrat, Pitcairn, Turks i Caicos oraz Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha.

Wielka Brytania jest członkiem założycielem Wspólnoty Narodów zrzeszającej byłe kolonie, dominia i inne posiadłości brytyjskie. Od 1 stycznia 1973 do 31 stycznia 2020 roku członek najpierw Wspólnoty Europejskiej, a później Unii Europejskiej (UE). Jest stałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ od czasu jej pierwszej sesji w 1946 r., posiadającym prawo weta. Wchodzi także w skład Rady Europy, G7, G20, NATO, OECD oraz WTO.

Wielka Brytania jest krajem rozwiniętym, stanowi szóstą gospodarkę świata według PKB nominalnego i ósmą gospodarkę świata według parytetu siły nabywczej. Było to pierwsze na świecie w pełni zindustrializowane państwo[5] oraz największe mocarstwo światowe w XIX i na początku XX wieku[6].

Wielka Brytania pozostaje nadal mocarstwem ze znacznym wpływem ekonomicznym, kulturalnym, militarnym, naukowym i politycznym na arenie międzynarodowej[7][8]. Brytyjskie siły zbrojne stacjonują w 80 krajach świata (największe stałe garnizony są w Niemczech, na Cyprze, na Falklandach, w Gibraltarze i w Kanadzie). Wysokość wydatków na wojskowość daje Wielkiej Brytanii ósme miejsce na świecie (2019)[9]. Posiada również ok. 200 głowic atomowych.